Status verandert de hersenen

amandanobel.nl

In alle apengemeenschappen, of ze nu in het wild of in gevangenschap leven, ontstaat na enige tijd een duidelijke rangorde. Deze hiërarchie is betrekkelijk gemakkelijk in kaart te brengen, want het apengedrag is aanzienlijk minder gecompliceerd en subtiel dan dat van ons mensen. Macht en prestige worden zonder enige remming geëtaleerd en weinig verfijnd uitgeleefd. Onderdanigheid wordt evenmin onder stoelen of banken geschoven. De apen die bovenaan de rangorde staan zijn agressief en overheersend. Ze worden door de lagerstaande apen gestreeld, gevlooid en anderszins op hun wenken bediend. Ze vallen daarnaast op door hun blakende gezondheid. De meer misdeelde apen zijn daarentegen te herkennen aan de schrammen en kale plekken die ze door vele mishandelingen hebben opgelopen. 

Het blijkt dat wanneer verschillende stoffen in de hersenen worden gemeten in dominante en in onderdanige apen, met name de hoeveelheid dopamine verschilt. Het dopaminesysteem is bij de machtige apen aanzienlijk actiever dan bij de apen onderaan de rangorde, ongeacht of het mannetjes of vrouwtjes betreft. Een actief dopaminesysteem in de hersenen gaat dus gepaard met macht en maatschappelijk succes, bij apen althans. Dit is de stof, zoals u eerder heeft kunnen lezen (in het gebod over vrienden) dat van belang is voor het aangaan van relaties, voor trouw en beloning. Blijkbaar werkt macht niet anders dan trouw en liefde. Althans in onze hersenen, zo blijkt uit een onderzoek van Columbia University uit New York, dat in 2010 werd gepubliceerd. Ook hier werd de activiteit van het dopaminesysteem gemeten (middels hersenscans), bij veertien proefpersonen, en werd hun sociale status vastgesteld. Dit laatste werd gedaan door de proefpersonen – van gemiddeld 30 jaar uit de stad New York – een vragenlijst voor te leggen waarin ze hun vermeende eigen maatschappelijk aanzien scoorden. De onderzoekers vonden, net als eerder bij de apen was aangetoond, een sterk verband tussen de sociale status en de activiteit van het dopaminesysteem: hoe hoger de status, des te groter de activiteit ervan. En waar in de hersenen werd deze relatie gevonden? Inderdaad, in de accumbens, het deel van ons brein dat op beloningen anticipeert, motivatie stuurt en gevoelens van geluk registreert. 

tot slot 

Status hebben is goed. We leven er langer door en wanneer wijzelf maatschappelijk aanzien genieten, worden onze kinderen ouder en zijn hun hersenen beter bestand tegen stress. Status stimuleert het boodschappermolecuul dopamine in de hersenen, de stof die ons motiveert tot actie, die ons energie geeft, die beloont. Kortom, aanzien maakt gelukkig. Dat hoefde u hier toch niet te lezen? Natuurlijk niet. Maar nu weet u niet alleen dát het zo is. U weet nu ook waarom. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *